Με το άρθρο 31 του Μέρους Γ’ του Ν. 4690/2020 (ΦΕΚ A’ 104/30.05.2020) θεσπίσθηκε για το χρονικό διάστημα από 15.6.2020 έως 15.10.2020 μηχανισμός ενίσχυσης της απασχόλησης με τη μορφή οικονομικής ενίσχυσης βραχυχρόνιας εργασίας, με την ονομασία «ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ», με σκοπό τη διατήρηση των θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα.

Οι επιχειρήσεις-εργοδότες του ιδιωτικού τομέα, που εντάσσονται στον μηχανισμό «ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ», μπορούν να προβαίνουν σε μείωση του χρόνου εβδομαδιαίας εργασίας μέχρι και 50%, είτε για μέρος είτε για το σύνολο των εργαζομένων τους, για έναν ή για περισσότερους μήνες από τις 15.06.2020 έως τις 15.10.2020, ανάλογα με τις λειτουργικές τους ανάγκες.

Ειδικότερα, στον μηχανισμό «ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ» μπορούν να ενταχθούν όλες οι επιχειρήσεις της Χώρας, συνεχούς ή εποχικής λειτουργίας, ανεξαρτήτως Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ), κατά τα ακόλουθα:

α) Επιχειρήσεις-εργοδότες που υποχρεούνται σε υποβολή περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ πρέπει να παρουσιάζουν μείωση κατά 20% τουλάχιστον του κύκλου εργασιών ΦΠΑ (κωδικός 312 περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ), σε σχέση με τον κύκλο εργασιών αναφοράς, ανάλογα με τον μήνα ένταξής τους στη ρύθμιση και το είδος των φορολογικών βιβλίων, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στη διάταξη του νόμου. Ανεξαρτήτως του μήνα ένταξης, δικαίωμα συμμετοχής έχουν οι επιχειρήσεις που τηρούν διπλογραφικά βιβλία, σε περίπτωση μηδενικού κύκλου εργασιών κατά το έτος 2019 και τον Φεβρουάριο 2020, και οι επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικά βιβλία, σε περίπτωση μηδενικού κύκλου εργασιών κατά το έτος 2019 και το πρώτο τρίμηνο του 2020,

β)  Οι επιχειρήσεις-εργοδότες, που δεν υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης ΦΠΑ ή απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ, πρέπει να παρουσιάζουν μείωση κατά 20% τουλάχιστον των ακαθάριστων εσόδων (κωδικός 047 δήλωσης Ε3), σε σχέση με τα ακαθάριστα έσοδα αναφοράς, ανάλογα με τον μήνα ένταξης, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στη διάταξη του νόμου.

Προϋποθέσεις ένταξης στο εν λόγω μηχανισμό είναι οι εξής:

  1. Οι εργαζόμενοι που εντάσσονται στον μηχανισμό πρέπει να έχουν εξαρτημένη σχέση εργασίας, πλήρους απασχόλησης, κατά τις 30.05.2020. Επομένως, εξαιρούνται του μηχανισμού όσοι εργάζονται με συμβάσεις εργασίας μερικής απασχόλησης.
  2. Η μείωση του χρόνου εβδομαδιαίας εργασίας πρέπει να μην επιφέρει καμία μετατροπή της σύμβασης εργασίας των εργαζομένων που εντάσσονται στον μηχανισμό, για το χρονικό διάστημα που οι επιχειρήσεις-εργοδότες κάνουν χρήση του εν λόγω μέτρου.
  3. Οι επιχειρήσεις – εργοδότες οφείλουν να καλύπτουν το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών, υπολογιζομένων επί του αρχικού ονομαστικού μισθού, των εργαζομένων που εντάσσονται στον μηχανισμό και για το χρονικό διάστημα ένταξης καθενός σε αυτόν. Τα οριζόμενα στην περίπτωση αυτή ισχύουν και για το επίδομα αδείας, καθώς και για το δώρο Χριστουγέννων έτους 2020.
  4. Οι επιχειρήσεις – εργοδότες υποχρεούνται να μην προβούν σε καταγγελία των συμβάσεων εργασίας των εργαζομένων που εντάσσονται σε αυτόν και, σε περίπτωση πραγματοποίησής της, αυτή είναι άκυρη.
  5. Οι επιχειρήσεις – εργοδότες οφείλουν να διατηρήσουν τους ονομαστικούς μισθούς των εργαζομένων, για όσο χρονικό διάστημα εντάσσεται ο καθένας από αυτούς στον μηχανισμό.

Στους εργαζομένους των επιχειρήσεων-εργοδοτών που εντάσσονται στον μηχανισμό, καταβάλλεται οικονομική ενίσχυση βραχυχρόνιας εργασίας που ανέρχεται σε ποσοστό 60% επί των καθαρών αποδοχών των εργαζομένων, που αντιστοιχούν στον χρόνο κατά τον οποίο δεν εργάζονται.  Επιπλέον, στο πλαίσιο του μηχανισμού αυτού καταβάλλεται αναλογία του επιδόματος αδείας και του επιδόματος Χριστουγέννων έτους 2020, υπολογιζόμενα επί της οικονομικής ενίσχυσης (60% των μειωμένων αποδοχών των εργαζομένων), κατά τα οριζόμενα στην κείμενη νομοθεσία.

Με απλά λόγια, εργαζόμενος σε επιχείρηση που λαμβάνει 1.000 ευρώ (καθαρά) ως μισθό μηνιαίως, αν μειωθεί ο χρόνος εργασίας του κατά 50 % τον μήνα, θα λάβει αντίστοιχα 500 ευρώ (καθαρά) ως αμοιβή από τον εργοδότη του. Για τα υπόλοιπα 500 ευρώ που «χάνει» από τον μισθό του, θα επέλθει μια αναπλήρωση από τον μηχανισμό «ΣΥΝ – ΕΡΓΑΣΙΑ» της τάξεως των (500 Χ 60%) = 300 ευρώ (καθαρά), δηλαδή ο εργαζόμενος τελικώς θα λάβει ως μηνιαία αμοιβή 800 ευρώ (καθαρά). Η τελική, επομένως, μείωση στον μισθό του θα ισοδυναμεί με το 20% του αρχικού μισθού του.

Εξαίρεση στην ως άνω τελική μείωση του μισθού, και επομένως 100% αναπλήρωση αυτού, υφίσταται για τους εργαζόμενους των οποίων οι καθαρές αποδοχές, μετά την ανωτέρω προσαρμογή, υπολείπονται του καθαρού νομοθετημένου κατώτατου μισθού ή ημερομισθίου. Στην περίπτωση αυτή η διαφορά αναπληρώνεται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Ειδικότερα, εργαζόμενος που αμείβεται με 600 ευρώ (καθαρά) μηνιαίως, αν μειωθεί ο χρόνος εργασίας του κατά 50 % τον μήνα, θα λάβει αντίστοιχα 300 ευρώ (καθαρά) ως αμοιβή από τον εργοδότη του. Αν για τα υπόλοιπα 300 ευρώ που «χάνει» από τον μισθό του, επερχόταν μια αναπλήρωση από τον μηχανισμό «ΣΥΝ – ΕΡΓΑΣΙΑ» της τάξεως των (300 Χ 60%) = 180 ευρώ (καθαρά), ο εργαζόμενος τελικώς θα ελάμβανε το μήνα 480 ευρώ (καθαρά), ήτοι λιγότερα από τον κατώτατο καθαρό κατώτατο νομοθετημένο μισθό. Τελικώς, όμως, ο εργαζόμενος θα λάβει οικονομική ενίσχυση από τον μηχανισμό, μέχρι την συμπλήρωση του καθαρού νομοθετημένου κατώτατου  μισθού.

Στο σημείο αυτό, να υπενθυμίσουμε ότι οι ασφαλιστικές εισφορές, που αντιστοιχούν στο ποσό της οικονομικής ενίσχυσης, δεν καλύπτονται από τον μηχανισμό, αλλά από τον εργοδότη.

Εξαίρεση ως προς την ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων υφίσταται για τις ακόλουθες επιχειρήσεις, που εντάσσονται στον μηχανισμό «ΣΥΝ – ΕΡΓΑΣΙΑ»:

α) για επιχειρήσεις – εργοδότες που έχουν Κύριο Κωδικό Δραστηριότητας (ΚΑΔ), κατά τις 30.05.2020,έναν από τους κάτωθι:

51.10«Αεροπορικές μεταφορές επιβατών»,
51.21 «Αεροπορικές μεταφορές εμπορευμάτων»,
52.23 «Δραστηριότητες συναφείς με τις αεροπορικές μεταφορές» και
33.16 «Επισκευή και συντήρηση αεροσκαφών και διαστημόπλοιων»,

β) για επιχειρήσεις-εργοδότες που ασκούν δραστηριότητες παροχής επιχειρηματικών συμβουλών και άλλων συμβουλών διαχείρισης (ΚΑΔ 70.22) αποκλειστικά προς εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον χώρο των αεροπορικών μεταφορών, όπως προκύπτει από τον κύριο ΚΑΔ τους (51.10, 51.21 και 51.23), καθώς και
γ) για επιχειρήσεις – εργοδότες που λειτουργούν εντός των αερολιμένων της Επικράτειας και μόνο για τους εκεί εργαζόμενούς τους.

Οι ως άνω επιχειρήσεις υποχρεούνται να καταβάλλουν μόνο τις ασφαλιστικές εισφορές που αντιστοιχούν στον πραγματοποιηθέντα μειωμένο χρόνο εργασίας των εργαζομένων, υπολογιζόμενες επί των ονομαστικών τους αποδοχών. Οι ασφαλιστικές εισφορές που αντιστοιχούν στον υπολειπόμενο συμβατικό χρόνο εργασίας των εργαζομένων αυτών, υπολογιζόμενες επί των ονομαστικών τους αποδοχών, καλύπτονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Επιπλέον, κατ’ εξαίρεση, για τις εν λόγω επιχειρήσεις, το χρονικό διάστημα ισχύος του μηχανισμού εκτείνεται έως και τις 31.12.2020. Δικαίωμα συμμετοχής από 16.10.2020 έως 31.12.2020 έχουν επιχειρήσεις, εφόσον είχαν δικαίωμα συμμετοχής στον μηχανισμό οποιαδήποτε στιγμή κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα.

Τέλος, σημαντικό είναι να τονίσουμε ότι με τη διάταξη του άρθρου 31 του Ν. 4690/2020 καταργείται από 15.06.2020, το άρθρο ένατο της από 20.3.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Λειτουργία Επιχειρήσεων με Προσωπικό Ασφαλούς Λειτουργίας – Εκ περιτροπής εργασία).