Στο πλαίσιο των εκτάκτων και προσωρινών μέτρων στην αγορά εργασίας για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της διασποράς του κορωνοϊού, η από 20.03.2020 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (αριθμός ΦΕΚ 68) εισάγει με το άρθρο 9 το μέτρο της λειτουργίας επιχειρήσεων με προσωπικό ασφαλείας.

Στην πράξη, εισάγεται η δυνατότητα στους εργοδότες να θέσουν – μονομερώς και χωρίς προηγούμενη ενημέρωση και διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων – μέρος ή και το σύνολο του προσωπικού τους σε εκ περιτροπής απασχόληση υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Α) Κάθε εργαζόμενος να απασχολείται το ελάχιστο δύο (2) εβδομάδες τον μήνα, συνεχόμενα ή διακεκομμένα. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι για εργαζόμενους με πενθήμερο σύστημα απασχόλησης, παρέχεται η δυνατότητα στον εργοδότη να τους απασχολεί κατ’ ελάχιστο δέκα (10) ημέρες τον μήνα και αντίστοιχα για εργαζόμενους με εξαήμερο σύστημα απασχόλησης, η δυνατότητα απασχόλησης κατ’ ελάχιστο δώδεκα (12) ημέρες τον μήνα,

Β) Ο ανωτέρω τρόπος οργάνωσης της εργασίας να γίνεται ανά εβδομάδα και να εντάσσεται σε αυτόν τουλάχιστον το 50% του προσωπικού της επιχείρησης,

Γ) Το χρονικό διάστημα εφαρμογής του μέτρου να μην υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες από την έναρξη ισχύς της από 20.03.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου. Επομένως, οι εργοδότες μπορούν να εφαρμόσουν σύστημα εκ περιτροπής εργασίας του προσωπικού τους με ισχύ έως και 20.09.2020,

Δ) Εργοδότης που θα εφαρμόσει αυτόν τον τρόπο οργάνωσης της εργασίας να διατηρήσει τον ίδιο αριθμό εργαζομένων που απασχολούνταν κατά την έναρξη εφαρμογής του. Εισάγεται, επομένως, ρήτρα διατήρησης θέσεων εργασίας και απαγορεύονται οι απολύσεις προσωπικού για τους εργοδότες που έχουν επιλέξει το συγκεκριμένο μέτρο.

Ε) Στο τέλος κάθε μήνα o εργοδότης να δηλώνει την εφαρμογή του ανωτέρω τρόπου εργασίας σε ειδικό έντυπο στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

Η ως άνω διάταξη του άρθρου 9 της από 20.03.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου κρίνεται από την σκοπιά του Εργατικού Δικαίου αόριστη και προχείρως επιβληθείσα, αφού αφήνει ρευστά καίρια ζητήματα προστασίας του εργαζομένου ως αδυνάμου μέρους της σύμβασης εργασίας και, ταυτόχρονα, δίνει περιθώρια καταστρατήγησης από την εργοδοτική πλευρά, καθώς:

Α) Από το επίμαχο ως άνω άρθρο, σε συνδυασμό και με τα όσα γενικά ισχύουν στο καθεστώς εκ περιτροπής απασχόλησης του προσωπικού μιας επιχείρησης, συνάγεται ότι η μείωση των εργάσιμων ημερών κατά 50%, έχει ως συνακόλουθο τη μείωση των αποδοχών και των ασφαλιστικών εισφορών εξ’ ίσου κατά 50 %, την ίδια στιγμή που ουδεμία Κρατική μέριμνα δεν προβλέπεται για τυχόν αναπλήρωση του μισθού των εργαζομένων ή για πλήρη κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων (όπως εισήχθη αντίστοιχα με το άρθρο 11 της ίδιας ΠΝΠ για τους εργαζομένους επιχειρήσεων, η σύμβαση εργασίας των οποίων τελεί σε αναστολή).

Β) Από το γράμμα της διάταξης συνάγεται ότι όλες οι επιχειρήσεις μπορούν να κάνουν χρήση του μέτρου εκ περιτροπής απασχόλησης στο προσωπικό τους, όχι μόνο εκείνες που έχουν ενταχθεί στις πληττόμενες βάσει Κ.Α.Δ του Υπουργείου Οικονομικών (όπως π.χ ορίζεται ρητά στη διάταξη για αναστολή των συμβάσεων εργασίας). Παρέχεται, δηλαδή, εκ νόμου η δυνατότητα ακόμη και σε εργοδότες, η οικονομική δραστηριότητα των οποίων δεν έχει μειωθεί από την υφιστάμενη κατάσταση, να θέσουν μονομερώς και χωρίς προηγούμενη ενημέρωση και διαπραγμάτευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων τουλάχιστον το 50% του προσωπικού τους σε καθεστώς εκ περιτροπής απασχόλησης με συνακόλουθη μείωση μισθών και ασφαλιστικών εισφορών κατά 50%.

Γ) Όσον αφορά την προστασία από την απόλυση, που αποτελεί κατ’ ουσίαν και το κύριο σκοπό θέσπισης της διατάξεως, αυτή παρέχεται, ως γνωρίζουμε και από το Εργατικό Δίκαιο μόνο για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο εργαζόμενος τελεί σε καθεστώς εκ περιτροπής απασχόλησης. Για την πρακτική αποτελεσματικότητα της διατάξεως, θα έπρεπε να αναφέρεται ρητά και χρονικό διάστημα μετά τη λήξη του μέτρου εκ περιτροπής απασχόλησης, κατά το οποίο ο εργοδότης υποχρεούται να διατηρήσει τις θέσεις εργασίας του προσωπικού (όπως συνέβη με την διάταξη του άρθρου 11 της ιδίας ΠΝΠ για την αναστολή των συμβάσεων εργασίας).

 Δ) Προς αποφυγή καταστρατήγησης και αλόγιστης χρήσης του μέτρου από τον εργοδότη, επιπλέον, η διάταξη θα έπρεπε να αναφέρει ρητά ότι η μονομερής επιβολή εκ περιτροπής απασχόλησης δεν νοείται σε συμβάσεις μερικής απασχόλησης ( π.χ εργαζόμενοι με 4ωρα), καθώς, η εκ περιτροπής απασχόληση ως μέτρο αφορά την παροχή εργασίας κατά λιγότερες ημέρες την εβδομάδα ή εβδομάδες ανά μήνα κλπ, αλλά κατά πλήρες ωράριο. Εκ περιτροπής απασχόληση με μειωμένο ωράριο δε νοείται (σχετική η υπ. αριθμ. 5/Σ 12.1.2010 Γν/ση Ολομ. του ΝΣΚ). Απαιτείται κατάρτιση σύμβασης και εντός 8 ημερών κατάθεσή της στην Επιθεώρηση Εργασίας.

Επομένως, όλα τα ως άνω ζητήματα δέον να διευκρινιστούν με Υπουργική Απόφαση, όπως ορίζει και το άρθρο 9 παρ. 3 της ΠΝΠ «Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος», προς διαφύλαξη των δικαιωμάτων των εργαζομένων, τα οποία κάθε Κράτος Δικαίου οφείλει να διασφαλίζει ακόμη και στις πιο κρίσιμες στιγμές.